Η κινητοποίηση του 1908 οδήγησε στη δημιουργία κυβέρνησης εθνικής ενότητας, με αντικειμενικό σκοπό την ουσιαστική ολοκλήρωση της Ένωσης. Μέλη της πρώτης από τις κυβερνήσεις που επρόκειτο να σχηματιστούν τα επόμενα χρόνια, αποτελούσαν παλαιότερα κυβερνητικά στελέχη, ενώ αποκλείστηκε εκ των πραγμάτων η συμμετοχή εκπροσώπων της μουσουλμανικής κοινότητας. Ένα ακόμη νέο στοιχείο ήταν η ανάθεση στον Βενιζέλο της θέσης του Συμβούλου της Δικαιοσύνης και της αρμοδιότητας άσκησης της εξωτερικής πολικής, που μέχρι τότε ασκούνταν από τον Ύπατο Αρμοστή.
Οι νέες συνθήκες οδήγησαν στην αναβολή των προγραμματισμένων εκλογών του 1909, για τον Μάιο του 1910. Για άλλη μια φορά, η παράταξη υπό τον Βενιζέλο απέτυχε να αποσπάσει την πλειοψηφία, παρόλο που ο ίδιος κατάφερε μέσω διαφόρων συμμαχιών ν’ αναδειχθεί σε πρόεδρο της Βουλής και πρωθυπουργό. Παραιτήθηκε, ωστόσο, τον Αύγουστο, προκειμένου να μεταβεί στην Αθήνα. Η αποχώρηση του Βενιζέλου από το άμεσο πολιτικό πεδίο της Κρήτης, πυροδότησε μια σειρά από διαδοχικές μεταβολές, με κατάληξη τον Νοέμβριο του 1911 την ανακήρυξη της Επαναστατικής Συνέλευσης, όργανο το οποίο με διάφορες μορφές διατήρησε την εξουσία μέχρι και την έλευση στην Κρήτη του πρώτου Γενικού Διοικητή, τον Οκτώβριο του 1912.
