Από τις αρχές του 20ού αιώνα και έπειτα, οι επιμέρους μεταβολές στην παραγωγή, τα εμπορικά δίκτυα, την οικονομία και τον πληθυσμό, πλαισιώθηκαν από τις προσπάθειες για την οριστική ένταξη της Κρήτης στο ελληνικό κράτος. Σημαντικά βήματα αποτέλεσαν η υιοθέτηση του ελληνικού Συντάγματος το 1908 και η εισαγωγή του συστήματος της Γενικής Διοίκησης το φθινόπωρο του 1912, για να ακολουθήσει στα τέλη του επόμενου έτους και η τυπική, πλέον, προσάρτηση του νησιού.

Το ζήτημα της Ένωσης, αντιμετωπίζεται συνήθως από την παραδοσιακή ιστοριογραφία ως μια αυτονόητη, ομαλή πορεία. Επί της ουσίας, επρόκειτο για μια διαδικασία που συνοδεύτηκε από σημαντικές μεταβολές στα πεδία της διοίκησης, της νομοθεσίας, της οικονομίας κ.ά. Η διαδικασία, για παράδειγμα,. της προσαρμογής του νομικού συστήματος, διήρκησε τουλάχιστον μέχρι και τα μέσα της δεκαετίας του 1920, ενώ ορισμένα ειδικότερα ζητήματα δεν διευθετήθηκαν παρά μόνο μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου πολέμου. Παράλληλα, η μεταφορά των κύριων αντιπροσωπευτικών οργάνων από την Κρήτη στην Αθήνα, επέβαλε την αναδιάταξη των παλαιών και τη δημιουργία εκτεταμένων πολιτικών δικτύων. Στα παραπάνω ζητήματα, σύντομα προστέθηκε και αυτό του ανταγωνισμού, καθώς, σε αντίθεση με τις προσδοκίες που υπήρχαν, η Κρήτη δεν επρόκειτο να τύχει προνομιακής αντιμετώπισης από το ελληνικό κράτος.