Παρόλο που η επανάσταση του 1821 δεν πέτυχε την αναίρεση της οθωμανικής κυριαρχίας στην Κρήτη, άμεσο επακόλουθό της υπήρξε ο σημαντικός περιορισμός του μουσουλμανικού έναντι του χριστιανικού πληθυσμού. Πριν την επανάσταση, ο αριθμός των κατοίκων του νησιού εκτιμάται ότι προσέγγιζε τις 280.000, μέγεθος που κατανεμόταν σχεδόν ισότιμα ανάμεσα στις δύο κοινότητες. Οι απώλειες λόγω των νεκρών και των προσφύγων ήταν τέτοιες ώστε ακόμα και τη δεκαετία του 1840, παρά τις γεννήσεις και την επιστροφή των προσφύγων, ο συνολικός πληθυσμός δεν υπερέβαινε τις 170.000. Η συντριπτική πλειοψηφία πλέον αφορούσε τους χριστιανούς (70-81%) καθιστώντας τους μουσουλμάνους μειοψηφία (19-30%).

Ειδικά στον χώρο της υπαίθρου, οι χριστιανοί αναδείχθηκαν σε κυρίαρχη κοινότητα, καθώς η αναλογία τους σε σχέση με τους μουσουλμάνους διαμορφώθηκε σε 8 προς 2, έναντι 6 προς 4 που ήταν πριν από την επανάσταση. Η συγκεκριμένη μεταβολή υπήρξε καθοριστική, ενισχύοντας σε σημαντικό βαθμό τον ρόλο των χριστιανών και ανοίγοντας τον δρόμο για τον έλεγχο της αγροτικής παραγωγής και κατ’ επέκταση της οικονομίας, προσφέροντάς τους σημαντικά πλεονεκτήματα στο πεδίο της πολιτικής πίεσης και των διεκδικήσεων.