Η έκταση και η βιαιότητα των γεγονότων του Ηρακλείου, αποτέλεσαν καταλύτη για την προώθηση μιας ριζικής λύσης επί του Κρητικού Ζητήματος, υπερβαίνοντας κατά πολύ το πλαίσιο που είχε τεθεί μέσω του Προσωρινού Πολιτεύματος. Η αποχώρηση του οθωμανικού στρατού και η μεταβίβαση της δημόσιας διοίκησης, άνοιξαν τον δρόμο για την δημιουργία ενός συστήματος αυτονόμου Κυβερνήσεως, υπό την έννοια του οριστικού αποκλεισμού κάθε είδους παρέμβασης από μέρους του Σουλτάνου στο επίπεδο της άσκησης της τοπικής νομοθετικής και διοικητικής εξουσίας.

Το πρώτο βήμα ήταν ο διορισμός ενός ανώτατου άρχοντα υπό τον τίτλο του Ύπατου Αρμοστή, διαδικασία που κατέληξε στην επιλογή του Πρίγκιπα Γεώργιου, γιου του Έλληνα βασιλιά Γεωργίου Α’. Τα ζητήματα που έπρεπε άμεσα να διευθετηθούν ήταν η ειρήνευση του νησιού, η εξασφάλιση των αναγκαίων οικονομικών πόρων για την αποκατάσταση των καταστροφών και τη χρηματοδότηση του νέου διοικητικού συστήματος και, τέλος, η διαμόρφωση των πολιτικών και διοικητικών οργάνων. Ειδικότερα, προτεραιότητα δόθηκε στη θέσπιση του νέου Συντάγματος, του κειμένου που θα όριζε τα κύρια χαρακτηριστικά και τα όρια του νέου πολιτικού πλαισίου.