Γεννημένος το 1864 στις Μουρνιές Χανίων, ο Ελευθέριος Κ. Βενιζέλος αναγκάστηκε ήδη από μικρή ηλικία να εκπατριστεί λόγω της επανάστασης του 1866. Επέστρεψε στην Κρήτη όπου παρέμεινε μέχρι το 1881, όταν έφυγε για την Αθήνα, προκειμένου να σπουδάσει Νομικά. Ολοκλήρωσε τις σπουδές του το 1886, οπότε και γύρισε στα Χανιά όπου ασχολήθηκε με τη δικηγορία και την έκδοση της εφημερίδας Λευκά Όρη. Τον Απρίλιο του 1889, σε ηλικία 25 ετών και χάρη στην υποστήριξη του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη, εκλέγεται πληρεξούσιος της Επαρχίας Κυδωνίας στην Κρητική Συνέλευση και εντάσσεται στην παράταξη των μετριοπαθών φιλελευθέρων. Διαφώνησε ανοικτά με την εξέγερση του 1899, ωστόσο αναγκάστηκε να διαφύγει στην Αθήνα προκειμένου να αποφύγει τις διώξεις.

Επανέρχεται στο προσκήνιο με αφορμή την προσπάθεια εφαρμογής του Νέου Οργανισμού, επιδιώκοντας να εκλεγεί πληρεξούσιος. Κατά τα γεγονότα των Χανίων τον Ιανουάριο του 1898, ο Βενιζέλος κατέφυγε στη Μαλάξα, όπου συμμετείχε στις προσπάθειες κατάληψης της περιοχής του Ακρωτηρίου. Η συμμετοχή του τόσο στα στρατιωτικά όσο και τα πολιτικά γεγονότα της περιόδου, θεωρείται ότι συνέβαλε στην ριζοσπαστικοποίησή του, την απομάκρυνση από τη μέχρι τότε μετριοπαθή του στάση και την αποδοχή της λύσης της Ένωσης.