Βρισκόμενη στο ανατολικότερο άκρο του νησιού, μακριά από τις μεγάλες πόλεις και τα κύρια εμπορικά δίκτυα, η Σητεία, όπως και οι περισσότερες από τις ανατολικές επαρχίες, δεν ακολούθησε άμεσα τη διαδρομή των άλλων περιοχών κατά τη διάρκεια των εξεγέρσεων και των επαναστάσεων του 19ου αιώνα. Παρά την απουσία άμεσης δράσης κατά τα πρώτα χρόνια της επανάστασης του 1821, διάφορα πρόσωπα όπως ο Ιωάννης Κοντός, ο Ιωάννης Μακρής κ.ά., αναφέρεται ότι κατάγονταν από την περιοχή. Ο ρόλος της Σητείας ενισχύεται σημαντικά κατά την τελευταία επαναστατική περίοδο, όταν στα τέλη του 1828 οργανώθηκε γενική εισβολή από μέρους των επαναστατών. Η εκστρατεία υπήρξε επιτυχής, αποφέροντας πλούσια λάφυρα. Ωστόσο, οι διαθέσιμες δυνάμεις δεν επαρκούσαν για τη προάσπισή της και σύντομα ανακαταλήφθηκε από τους μουσουλμάνους. Σε αντίθεση με τα παραπάνω γεγονότα, τόσο κατά την επανάσταση του 1866, όσο και στις πολυάριθμες αντιπαραθέσεις που ακολούθησαν μέχρι το τέλος του 19ου αιώνα, η Σητεία είχε πρωταγωνιστικό ρόλο.
