Το Οροπέδιο Λασιθίου θεωρούνταν διαχρονικά ένα σημαντικό φυσικό οχυρό. Ωστόσο, όπως επισημαίνεται σε όλες τις πηγές, τα πολυάριθμα περάσματα καθιστούσαν δύσκολη την υπεράσπισή του. Η πρώτη προσπάθεια για την κατάληψή του από τους μουσουλμάνους, στο πλαίσιο της επανάστασης του 1821, έγινε τον Σεπτέμβριο του 1822 αλλά αποκρούστηκε μετά από μάχες που έγιναν στην περιοχή της Πεδιάδας (Αβδού, Μοχός, Κράσι). Το επόμενο διάστημα οι κάτοικοι του Λασιθίου δήλωσαν υποταγή. Ωστόσο στις αρχές του 1823, οι μουσουλμάνοι επιτέθηκαν ξανά μέσω του Μεραμβέλλου, εισβάλοντας από τη μεριά του Καθαρού. Ο ανταρτοπόλεμος συνεχίστηκε στην ευρύτερη περιοχή, χωρίς να υπάρξουν νέες γενικευμένες συγκρούσεις. Το ίδιο μοτίβο επαναλαμβάνεται και κατά την επανάσταση του 1866, με την εισβολή των Οθωμανών στο Οροπέδιο τον Μάιο του 1867, μάχες στη Μονή Κρουσταλένιας και Τιμίου Σταυρού, στο Ψυχρό, το Τζερμιάδο, το Μέσα Λασίθι και αλλού, αναγκάζοντας τους επαναστάτες να καταφύγουν στην κορυφή της Σελένας.
